-
التنقیح الرائع ، کتابی برای تحصیل اجماع قدما
شنبه 24 تیر 1396 11:00
یکی از بهترین منابع برای اطلاع از اجماعات قدما کتاب " التنقیح الرائع " فاضل مقداد ره است ، نام کامل کتاب : التنقیح الرائع لمختصر الشرایع است و نام کامل نویسنده : حلی ، مقداد بن عبد الله سیوری ( متوفی 826 ه ق ) است . این کتاب در چهار جلد به چاپ رسیده. کتاب التنقیح الرائع در زمان خود از نظر استقراء تام کلمات...
-
قصد وجه در عبادت شرط نیست
شنبه 24 تیر 1396 10:57
گفته شده که قصد وجه ( یعنی قصد وجوب و استحباب ) در عبادات لازم نیست هر چند برخی از قدما به آن معتقد بوده اند. این بحث که قصد وجه لازم است یا خیر هم طبق مباحثی بوده که ظاهرا برخی از متکلمین در آثار خود مطرح کرده اند. و لکن در بین معاصرین تقریبا اجماع است که نیازی به قصد وجه در عبادات نیست و تنها دلیل ادعا شده هم اجماع...
-
شیطان و فقه
شنبه 24 تیر 1396 10:56
یستدل علی جواز اللوا*ط بادلة اربعه : اما العقل : فلاستقلاله بحسنه اما السنة : "الولد للفراش" خصوصا بقرینة ما بعده : "للعاهر الحجر" ای للزانی الحجر یفهم ان الصدر للواط لانه مقابله. اما الکتاب : بایتین : "هن اطهر لکم" یفهم انهم طاهر و لکن النساء اطهر. و ایضا : انکحوا الایامی اما الاجماع...
-
انواع مسائل مستحدثه
شنبه 24 تیر 1396 10:53
اگر بخواهیم کمی دقیق تر بحث کنیم باید بگوییم که مسائل مستحدثه دو قسم است : اول : مسائلی نو ظهور که در کتب قدما درباره موضوع یا حکم ان بحث نشده. مثلا مساله بیمه نه موضوعا و نه حکما در کتب قدما از ان بحث نشده. اگر هم چیزی پیدا شود بسیار کم و پراکنده است. دوم : مسائل مستحدثه به این معنی که در کتب قدما درباره ان مفصلا بحث...
-
گاه اطلاق باعث تضییق است
شنبه 24 تیر 1396 10:52
اطلاق همیشه باعث توسعه نیست بلکه گاهی مطلق بودن لفظی سبب تضییق ان میشود. اگر بگوییم : الماء طاهر این ماء اطلاق دارد و شامل هر نوع ماءی میشود. قلیل یا کر ، مضاف یا مطلق . این مثال برای توسعه . اما گاه اطلاق سبب تضییق میشود. مثلا اگر بگویند امام جاء : مطلق بودن لفظ امام سبب میشود که این لفظ امام مثلا منصرف به امام خمینی...
-
تفاوت زیارت از قریب و زیارت از بعید
شنبه 24 تیر 1396 10:49
به نظر میرسد در کیفیت زیارت ائمه هدی علیهم السلام از بعید وقریب تفاوتی وجود دارد و ان اینکه : در زیارت از قریب نماز زیارت بعد از زیارت خوانده میشود اما در زیارت از بعید ابتدا دو رکعت نماز خوانده میشود و سپس زیارت نامه خوانده میشود. این مطلب از برخی روایات قابل استفاده است به نحوی که میتوان از ان حکم کلی استخراج کرد...
-
وثاقت عباس بن عبد المطلب عموی پیامبر صلی الله علیه و اله
شنبه 24 تیر 1396 10:46
آیا عباس عموی پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله ثقه است ؟ میتوان برای اثبات وثاقت وی به زیارت نامه حضرت رسول اعظم صلی الله علیه و اله تمسک کرد ، ان فراز که میفرماید : السَّلٰامُ عَلىٰ عَمِّکَ عَبّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ [1] تبعا یک فرد غیر عادل و یا یک فرد فاسق نمیتواند افتحاری برای پیامبر صلی الله علیه و اله باشد...
-
تفاوت های بدل و عطف بیان
شنبه 24 تیر 1396 10:45
تحقیق زیر از آقا سید محسن منافی، دوست پژوهشگر گرامی است : ........ بسم الله الرّحمن الرّحیم « تأمّلی در تفاوت های عطف بیان وبدل» چکیده: بحث عطف بیان و بدل در میان مباحث نحوی، از بحث هایی است که نحویّون در این دو نوع تابع، اختلاف پیدا کرده و دو دسته شده اند: مشهور علماء، قائل به فرق معنوی و لفظی میان این دو می باشند و...
-
تقیه در زمان ظهور شدید تر است
شنبه 24 تیر 1396 10:36
برخی معتقدند که هر چقدر به زمان ظهور نزدیک میشویم با توجه به گسترش وسایل ارتباط جمعی و عدم امکان مخفی کردن حقایق ، لذا تقیه امری بی معنی است و یا لااقل از شدت ان کمتر میشود. مخصوصا در زمان فعلی که شیعیان قدرت قابل ملاحظه ای دارند. اما این مطلب بر خلاف روایت محمد بن مسلم از امام صادق علیه السلام و خدا میداند که با دیدن...
-
فرق تساوی و تساوق و اثر ان در اجتماع امر و نهی
شنبه 24 تیر 1396 10:34
در هنگام تلخیص فصل هشتم از منهج اول از مرحله اول کتاب اسفار ( از کتاب رحیق مختوم ) به نکته ای اصولی برخورد کردم. فصل هشتم : مساوقة الوجود للشیئیة مساوقت وجود با شیئیت از مباحث اولیه فلسفه است زیرا موضوع این مساله با موضوع فلسفه مساوی است و از مسائل تقسیمی فلسفه شمرده نمیشود و نظیر مساله اصالت الوجود است. مساوقت دقیق...
-
ایا جهاد یک استثنا است ؟
شنبه 24 تیر 1396 10:28
در فقه بحث شده که ایا اصل در اسلام جهاد است و یا اینکه اصل جهاد امری استثنا است و اصل بر صلح است. اگر مبنای اول را بپذیریم ایا مراد از جنگ ، فقط جنگ سخت است یا شامل جنگ نرم هم میشود ؟ نیز باید بگوییم که دستور به سکوت و مقابله نکردن با برخی حکومت ها هم در نظر ائمه علیهم السلام خود نوعی مقدمه چینی برای جهاد و تشکیل...
-
دلالت ترحم و ترضی بر وثاقت / سه مطلب
شنبه 24 تیر 1396 10:22
سه مطلب در باب دلالت ترحم و ترضی : مطلب اول : ترحم و ترضی در کلام امام صادق علیه السلام و صدوق ره : محقق کلباسی در الرسائل الرجالیة ؛ ج2 ؛ ص570 میفرماید : و عن نسختین من المدارک- بعد ذکر اسم عمید الرؤساء و نقله عنه: أنّ الکعب هو الناشز فی ظهر القدم أمام الساق- الترّحم له، و هو صریح أیضا فی کونه من الإمامیّة، بل...
-
ترضی اجلاء دلالت بر وثاقت میکند
شنبه 24 تیر 1396 10:17
در فائده خامسه کتاب عدة الرجال محقق اعرجی کاظمی بحثی دارد بنام : القرائن التی تدل علی وثاقة : وی سپس هشت قرینه را ذکر کرده و در بیان هشتمین قرینه میفرماید : ج 1 ص 134 [8- ترضّی الأجلّاء عنه] و منها: ترضّی الأجلّاء عنه، و ترحّمهم علیه، و هذا کما ترى الکلینی، و الصدوق، و الشیخ یترحّمون على ناس، و یترضّون عنهم، فتعلم...
-
امامت کسی که خود را عادل نمیداند
شنبه 24 تیر 1396 10:14
ایت الله سیستانی مسألة 829: یجوز تصدی الإمامة لمن لا یحرز من نفسه العدالة مع اعتقاد المأمومین عدالته ، بل یجوز له ترتیب آثار الجماعة أیضاً على الأظهر. [1] ایت الله بهجت 2551. آیا کسى که خود را واجد شرایط امامت جماعت نمىداند، ولى دیگران به او این اعتماد را دارند و او نیز مىداند که اگر نپذیرد، نماز جماعت منعقد نخواهد...
-
توثیقات ابن طاووس حدسی است یا حسی ؟
جمعه 23 تیر 1396 11:05
ایا توثیقات سید بن طاووس ره و دو شاگرد وی علامه و ابن داوود ره حسی بوده یا حدسی؟ در بدو نظر به نظر میرسد که توثیقان انها حدسی است زیرا فاصله انها تا عصر روات بسیار زیاد است. و لکن ممکن است گفته شود : از انجاه که سید ابن طاووس کتابخانه بسیار بزرگی داشته که حتی برخی درباره کتابخانه او کتاب تالیف کرده اند . و در ان...
-
اشتباهی راجع به تعلیل
جمعه 23 تیر 1396 11:04
از فاضل ارجمند : سید حسین منافی یکی از بحث هایی که برخی از فقهاء در آن اشتباه کرده اند، تفاوت بین تخصیص زدن علّت و مفهوم علّت است. توضیح مطلب، اینکه در مثال: «لا تأکل الرمّان لأنّه حامضٌ» سه جهت وجود دارد: 1- به مقتضای اینکه العلّۀ تعمّم، أکل هر چیز ترشی حرام است. 2- به مقتضای اینکه العلّۀ تخصّص، مراد از این خطاب،...
-
بررسی فقهی جواز لعن عایشه / نیازمند بررسی
جمعه 23 تیر 1396 11:04
یا لعن و توهین به عایشه جایز است ؟ از نهج البلاغه چنین بر میآید که توهین به عایشه - حتی اگر کافر و محارب و مرتد و یا منافق باشد - جایز نیست خطبه 156 نهج البلاغه : و من کلام له ع خاطب به أهل البصرة على جهة اقتصاص الملاحم: فَمَنِ اسْتَطَاعَ عِنْدَ ذَلِکَ- أَنْ یَعْتَقِلَ نَفْسَهُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ...
-
معنای عبارت مما انفردت به الامامیه
جمعه 23 تیر 1396 11:03
عبارت «ممّا انفردت به الإمامیّه» که در کلمات سید مرتضی ره مخصوصا در کتاب الانتصار بکار رفته است به چه معنی است ؟ برخی گمان کرده اند این عبارت به معنی اجماع امامیه است ولکن حق این است که : که این تعبیر به معنی اجماع نیست بلکه معنای این تعبیر، این است که این نظریّه فقط در میان فقهای شیعه وجود دارد، نه اینکه همه فقهای...
-
الفاظ برای ارواح معانی وضع شده اند
جمعه 23 تیر 1396 10:54
چند روز قبل در کلاس فقه بحث بر سر مساله اصولی وضع شد. نظریه : وضع الفاظ برای ارواح معانی را نقل کردم و از عجایب این بود که این نظریه مشهور را کسی نشنیده بود. امروز لینکی از این بحث زیبا پیدا کردم که تقدیم میکنم. اینجا و اینجا
-
فرق اصالة الحظر و الاباحه و اصالة البرائة ( الاباحة) و الاشتغال
جمعه 23 تیر 1396 10:51
ّ جهة البحث عن کون الأصل فی الأشیاء الحظر أو الإباحة تغایر جهة البحث عن أصالة البراءة و الاشتغال من وجهین: أحدهما: انّ البحث عن الحظر و الإباحة ناظر إلى حکم الأشیاء من حیث عناوینها الأوّلیة بحسب ما یستفاد من الأدلة الاجتهادیة، و البحث عن البراءة و الاشتغال ناظر إلى حکم الشک فی الأحکام الواقعیة المترتبة على الأشیاء...
-
تفصیل قاطع شرکت است
جمعه 23 تیر 1396 10:42
در کتب فقهی و اصولی عبارتی هست بدین صورت که : " تفصیل قاطع شرکت است." مراد از این تعبیر این است که اگر شارع در موضوعی یا مساله ای تفصیلی را بیان کرد معلوم میشو که این دو موضوع حکمشان یکی نیست زیرا در غیر این صورت تفصیل دادن امری لغو و بیهوده است. مثلا اگر فرمود : شراب دو قسم است شراب سرخ و شراب شفاف ، باید...
-
قضیة فی واقعة
جمعه 23 تیر 1396 10:38
گاه به برخی روایات استناد نمیکنند و میفرمایند : "هذه قضیه فی واقعه " ، و فی الجمله منظور این است که : چون این روایت در یک مورد خاص و جزئی واقع شده و خلاف قواعد فقهی یا اصل میباشد ، شاید قرائن یا نکات خاصی داشته که ما از ان بی اطلاع هستیم لذا به آن روایت نمیتوان استناد کرد. قضیه فی واقعه " را گاه تعبیر...
-
اقسام شروط
جمعه 23 تیر 1396 10:36
یکی از اساتید میفرمودند : شروط هشت قسم هستند : 1.شروط عقلائیه 2. جعلیه 3. شرعیه 4. عقلیه 5. عرفیه 6. ارتکازیه و دو قسم دیگر که هر چه فکر میکنم بیاد نمی اورم و لکن فکر میکنم سهو از بیان استاد بود و به جای کلمه شش سهوا از کلمه هشت استفاده کردند.
-
اقسام مجازاتهای مالی
جمعه 23 تیر 1396 10:34
مجازات های مالی بر سه قسم است : اتلاف ، تغییر ، تملیک ( مبانی ولایت فقیه . ایت الله منتظری ج3ص 529) اتلاف : مثل این که سی دی مستهجن را از بین ببرند. تغییر : مثل این که شراب را تبدیل به سرکه کنند و یا آلات لهو را به شیء دیگر تبدیل کنند. تملیک : مثل این که چاقو یا قمه ی مخلّین به نظم عمومی ضبط شود.
-
تفاوت فلی المشهور و علی المشهور در شرح لمعه
جمعه 23 تیر 1396 10:30
برخی اساتید ما فرموده اند : در شرح لمعه ی شهید ثانی ره ( الروضه البهیه ) هر جا عبارت " علی المشهور " بود فتوای شهید هم همان است ولی هر جا عبارت " فی المشهور " دارد نظر شهید ره مخالف است ، و اگر جایی خلاف این قاعده عمل شده همراه قرینه است. و این از مسائل ظریفی است که غالب مراجعین به شرح لمعه از ان...
-
شرایط الغای خصوصیت
جمعه 23 تیر 1396 10:28
تا کنون در کتب اصولی ندیده ام بحث مجزایی درباره شرایط الغای خصوصیت ندیده ام، اما از برخی اساتید معظم شنیده ام که الغای خصوصیت سه شرط دارد : 1– قرینه بر الغای خصوصیت باشد مثل تعلیل ( مثلا : الخمر حرام لانه مسکر) 2 – حکم مخالف قاعده نباشد 3 – تعبدی نباشد ( مثلا خون کمتر از درهم در نماز معفو است تعبدا و الغای خصویت از ان...
-
تعریف قتل عمد
جمعه 23 تیر 1396 10:25
مقاله ای که به تازگی درباره قتل عمد نوشته ام در حقیقت تقریری از مباحث استاد معظم حجه الاسلام قائنی مد ظله است که البته نواقص ان منتسب به بنده است نه استاد محترم. بسم الله الرحمن الرحیم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و اللعن علی اعدائهم اجمعین موضوع بحث : تعریف قتل عمد چیست؟ آیا همچنان که شارع در شبه عمد اصطلاح...
-
ایا الّا - ELLA- به معنی غیر استعمال میشود
جمعه 23 تیر 1396 10:23
گفته اند یکی از معانی "الّا" معنای "غیر" است و همیشه الّا و مابعدش صفت واقع میشود و دلالت بر مغایرت موصوف و اسم مابعد میکند. موصوف ان هم همیشه یا نکره است یا اسم جمع شبیه نکره. ( اسم جمع شبیه نکره اسمی است که در یکی از دو جزه جمع و نکره بودن شبیه ان باشد) ابن هشام در مغنی برای این معنی "...
-
زره محکم الهی
جمعه 23 تیر 1396 10:20
در کتاب شریف الکافی روایت شده که هر صبح سه مرتبه و هرعصر سه مرتبه این دعا را بخوانید : اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی فِی دِرْعِکَ الْحَصِینَةِ الَّتِی تَجْعَلُ فِیهَا مَنْ تُرِیدُ (1) ترجمه : خدایا مرا در زره محکم خود قرار ده همان زرهی که هر کس را بخواهی در آن قرار میدهی. و باز در همان حدیث امام صادق علیه السلام میفرمایند:...
-
مقاله فتاملیه ( معنای فتامل فتدبر فافهم و ... در کتب فقهی)
جمعه 23 تیر 1396 10:15
مقاله زیر در توضیح فتامل و فافهم و ... های کتب فقهی و اصولی و... است که در نوع خود تحقیقی جدید و نو میباشد. مقاله زیر از دوست گرامی آقا سید حسین منافی هست. ... بسم الله الرّحمن الرّحیم کلید واژگان: « فتأمّل، فتفطّن، فافهم، فتدبّر، فتفکّر،فتذکّر. » چکیده: در این نوشتار به این بحث پرداخته شده است که واژه هایی که در آخر...